أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
425
قانون ( فارسى )
به وسيلهء داروهاى چسبان و پوشنده و لغزاننده كه همراه روغن گل و زردهء تخم و امثال آنها باشد حقنه شوند . اگر اين حالت پوستاندازى زياد به طول انجاميد خوب آن است كه بيمار قبل از غذا لعاب بزر كتان ، لعاب اسفرزه ، لعاب بزر مرّ ، لعاب بزر خطمى بخورد ؛ كه امثال چنين لعابها علاوه بر لغزاندن ماده ، چسبان هستند و درد را تسكين مىدهند . قبل از غذا بيمار آلو سياه بخورد خوب است كه محتمل است رويداد بيمارى را از بين ببرد . اگر اسهال همراه پوستاندازى سببش داروى تناول شده باشد ، علاجش با داروهاى سردىبخش و چسبان است كه ذكر شدهاند . كتيراى بوداده را در روغن زيتون حل كند و به وزن يكدرهم و نيم و بيشتر بخورد بسيار فايده بيند . روغن تازهء گاوى خوب ، از خون سياوشان به اندازهء لازم در آن قاطى كن و حقنهء بيمار قرار ده ! آب سيرابى گاو در برخى از حالات پوستاندازى در اسهال مادهء مرارى گاهگاهى مفيد واقع مىشود ؛ اما دارويى نيست كه همهء خاصيتهاى علاجى را در بر داشته باشد . فصل هفتم حالت اسهال در اثر غذا اگر اسهال از اثر نوع غذا باشد ، بهترين راه آن است كه اسهال را بند نياورى تا مادهء غذائى ناسازگار - كه سبب اسهال شده است - به كلى پايين آيد و بيرون ريزد ؛ مگر اينكه از اثر غذاى ناسازگار بيمارى ، هيضه ( قى و اسهال باهم ) رخ دهد ، كه آن علاج ويژه دارد . حال اگر هيضه نيست و تنها اسهال است و اسهال از اثر خوردن غذاى بيش از حد لازم رخ داده است ، بگذار كه ماده اسهالى بيرون ريزد و آن را بند مياور ! بعد از آنكه تشخيص دادى كه مادهء اسهالى پاكسازى شده است ، بيمار را وادار كن كه چيزى نخورد و گرسنه بماند ، سپس از ربهاى قبوضيتبخش بخورد . اگر از اسهال زياد بيمار ناتوان شد معجون خوزى يا داروى گرد شدهء دانهء انار بخورد . اگر بيمار احساس مىكند كه معدهاش ناتوان شده است و اسهال زياد بر معدهاش اثر گذاشته و قرقر و باد شكم گواهى دادند كه معده ناتوان است ، داروى زير بخورد . نسخه : گلنار ، كندر و ننه حوا از هريك يك جزء متساوى . مويز با دانه را با دانهاش بكوب و اين داروها را در آن مويز كوبيده بسرش و هر روز صبح به اندازهء يك عدد گردو بخورد . داروى سوسن زرد و ثمر درخت گز - كه در اقرابادين آمده است - بخورد فايده بيند . اگر اسهال از اثر بسيارى بيش از حد غذا نباشد بلكه فقط از تباهى و فاسد شدن خوراك باشد كه مثلا غذا كهنه و فاسد باشد ، يا خودبهخود چيزى بدگوهر و ناسازگار باشد ، يا در معده زود تغيير